Regionalna Izba Obrachunkowa we Wrocławiu wydała kluczowe opinie dotyczące finansów gminy Bogatynia za 2025 rok. Choć Burmistrz Miasta i Gminy otrzymał od Składu Orzekającego „zielone światło” w drodze do absolutorium, to obszerny dokument RIO obnaża poważne problemy finansowe, z jakimi borykają się lokalne jednostki publiczne. W tle przewijają się milionowe długi, rosnące zaległości mieszkańców oraz kary za nieterminowe płatności.
Fot. archiwum UMiG Bogatynia
Decydujące starcie i wielka debata nad przyszłością miasta odbędą się już w poniedziałek, 22 czerwca 2026 roku. Działając na podstawie przepisów ustawy o samorządzie gminnym, Przewodnicząca Rady Miejskiej zwołała sesję na godzinę 10:00 w sali konferencyjnej Urzędu Miasta i Gminy. To właśnie wtedy radni oraz mieszkańcy będą mieli okazję rozliczyć władze z każdego wydanego grosza, odbędzie się sesja absolutoryjna.
Na początku czerwca 2026 roku Skład Orzekający RIO we Wrocławiu pod przewodnictwem Elżbiety Piekarskiej wydał jednoznaczną, pozytywną opinię o wniosku Komisji Rewizyjnej Rady Miejskiej w Bogatyni w sprawie udzielenia absolutorium Burmistrzowi za rok 2025. Wcześniej Komisja Rewizyjna przeanalizowała sprawozdanie finansowe, wykonanie budżetu oraz stan mienia komunalnego i uznała, że włodarz gminy zasłużył na absolutorium.
Samo sprawozdanie z wykonania budżetu za 2025 rok zyskało natomiast opinię pozytywną, ale z istotnymi uwagami. To właśnie te uwagi rzucają cień na ogólny, matematyczny obraz finansów Bogatyni i z pewnością zdominują punkt czerwcowych obrad poświęcony dyskusji nad wnioskiem Komisji Rewizyjnej oraz opiniami RIO.
Patrząc czysto na wykonanie planu finansowego, sytuacja w 2025 roku prezentowała się stabilnie: dochody ogółem zrealizowano na poziomie 234,6 mln zł (97,29% planu), a wydatki ogółem wyniosły 245,2 mln zł (91,76% planu).
Ostateczny deficyt budżetowy zamknął się w kwocie 10,6 mln zł, choć pierwotnie planowano, że wejdzie on na poziom aż 26,1 mln zł.
Gmina utrzymała tzw. dodatni wynik operacyjny (nadwyżkę dochodów bieżących nad wydatkami bieżącymi) w wysokości 17,5 mln zł, co oznacza spełnienie wymogów ustawowych. Aby jednak zapiąć budżet, Bogatynia musiała zaciągnąć 20 milionów złotych nowych kredytów i pożyczek długoterminowych. Na koniec 2025 roku długoterminowe zadłużenie gminy z tytułu kredytów, pożyczek i obligacji wynosiło ponad 26,2 mln zł. Do tego dochodzi jeszcze 7,6 mln zł zobowiązań warunkowych z tytułu poręczeń. te twarde dane finansowe będą kluczowym elementem punktu obrad dotyczącego zatwierdzenia sprawozdania finansowego.
Śmieciowy problem narasta. Dopłacamy miliony
Jedną z czarnych dziur w lokalnym budżecie okazuje się system gospodarowania odpadami komunalnymi. Wydatki na jego funkcjonowanie wyniosły w 2025 roku aż 19 mln zł. Co alarmujące, kwota ta była wyższa o blisko 9,5 mln zł od wpływów, jakie gmina uzyskała z opłat od mieszkańców.
Oznacza to, że system w ogóle się nie bilansuje, a gmina musi drastycznie dopłacać do wywozu śmieci z innych środków. Problem potęguje fakt, że mieszkańcy zalegają z opłatami – na koniec roku długi z tego tytułu wzrosły o 17,4% i osiągnęły poziom 1,78 mln zł. Kwestia ta bez wątpienia wywoła gorącą dyskusję w trakcie debaty nad Raportem o stanie Gminy, w której przewidziano indywidualne wystąpienia radnych oraz głos mieszkańców.
Kryzys w MZGK: milionowe długi i karne odsetki
Prawdziwą bombą w raporcie RIO są jednak wyniki finansowe Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej (MZGK) w Bogatyni. Izba wprost pisze o „pogorszeniu się sytuacji finansowej zakładu”.
Podczas gdy na koniec 2024 roku MZGK posiadał dodatni stan środków obrotowych (ok. 75 tys. zł), rok 2025 zamknął już na minusie (ponad 363 tys. zł). Najbardziej niepokojący jest potężny wzrost zobowiązań wymagalnych, czyli długów, których termin płatności już minął. Wyniosły one na koniec roku aż 5,54 mln zł (wzrost o ponad 13%).
RIO nie szczędzi tu mocnych słów krytyki pod adresem kierownictwa jednostki i władz. Nieterminowe regulowanie zobowiązań [...] narusza zasadę gospodarki finansowej [...]. Niewykonanie w terminie zobowiązań [...], którego skutkiem jest zapłata odsetek, stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Z dokumentu wynika, że tylko w 2025 roku z powodu opóźnień w płatnościach MZGK musiał zapłacić 102 195,17 zł samych odsetek karnych. Równocześnie zakład ma gigantyczny problem ze ściąganiem własnych należności, które urosły do 6,5 mln zł (w tym 6,4 mln zł to długi przeterminowane). Zdaniem RIO może to świadczyć o „braku działań mających na celu ich skuteczną windykację”. Zarządzanie majątkiem MZGK będzie kolejnym argumentem dla opozycji podczas kluczowego głosowania nad udzieleniem Burmistrzowi absolutorium oraz wotum zaufania.
SP ZOZ stale pod kreską. Gmina ratuje szpital milionami
Kolejnym kamieniem u szyi bogatyńskiego budżetu pozostaje lokalna służba zdrowia. RIO oficjalnie zwróciło uwagę na utrzymującą się, bardzo złą sytuację finansową w Samodzielnym Publicznym Zespole Opieki Zdrowotnej w Bogatyni.
Szpital generuje ciągłe straty i posiada znaczące zadłużenie, co bezpośrednio uderza w finanse miasta. Skala problemu jest olbrzymia – tylko w 2025 roku gmina Bogatynia musiała wyłożyć z własnego budżetu aż 11 989 975,76 zł na pokrycie ujemnego wyniku finansowego SP ZOZ z lat ubiegłych. Informacje te z pewnością staną się fundamentem do pytań, jakie padną w trakcie przewidzianej w porządku obrad ogólnej dyskusji nad sprawozdaniem finansowym.
Co dalej? Decyzja należy do radnych i mieszkańców. Choć Regionalna Izba Obrachunkowa formalnie wydała pozytywne opinie, to w swoim podsumowaniu wyraźnie zaznaczyła, że jej ocena ma charakter formalno-prawny. To, czy gospodarka pieniędzmi mieszkańców w 2025 roku była celowa, gospodarna i rzetelna, ostatecznie ocenią radni.
Sesja 22 czerwca została zaprojektowana tak, aby drobiazgowo rozliczyć miniony rok. Po otwarciu obrad i debacie nad Raportem o stanie Gminy, radni najpierw zagłosują nad wotum zaufania dla Burmistrza. Następnie, po szczegółowym omówieniu sprawozdań finansowych, zaprezentowaniu uwag RIO oraz wniosków komisji, przyjdzie czas na najważniejsze decyzje: zatwierdzenie sprawozdania finansowego oraz głosowanie nad udzieleniem absolutorium z wykonania budżetu. Patrząc na raportowane miliony wydane na łatanie dziur w MZGK i szpitalu, poniedziałkowe spotkanie w urzędzie zapowiada się niezwykle gorąco.