Naukowcy z Politechniki Wrocławskiej koordynują pionierski projekt badawczy, mający na celu opracowanie i przetestowanie innowacyjnego grawitacyjnego magazynu energii, jak informuje uczelnia. Inicjatywa, nosząca nazwę „GrEnMine – Gravitational Energy storage in the post-Mine areas”, jest pierwszą tego typu w Polsce i łączy nowatorską technologię z zagospodarowaniem terenów pogórniczych.
KWB Turów, zdjęcie przykładowe, fot. archiwum
Projekt, współfinansowany z europejskiego programu RFCS, ma na celu wsparcie systemu elektroenergetycznego, szczególnie w kontekście rosnącego wykorzystania niestabilnych odnawialnych źródeł energii. Całkowity budżet przedsięwzięcia wynosi ponad 3,5 mln euro, jak informuje Politechnika Wrocławska, z czego milion euro przeznaczono na badania prowadzone przez zespół z Wydziału Mechanicznego PWr, którym kieruje prof. Przemysław Moczko.
Grawitacyjne magazyny energii wykorzystują energię potencjalną dużych mas, zmieniających swoje położenie w pionie. System działa w prosty sposób: gdy w sieci jest nadmiar energii, masa jest unoszona, magazynując energię; gdy energia ma zostać oddana do sieci, masa jest opuszczana, a zgromadzona energia potencjalna jest przetwarzana na prąd elektryczny. Jak informuje Politechnika Wrocławska, demonstrator tej technologii, o nazwie RM-GES (Rail-Mounted Gravitational Energy Storage), powstanie na terenie Kopalni Węgla Brunatnego Turów.
Profesor Moczko podkreśla wagę tego rozwiązania w obliczu transformacji energetycznej. „Magazynowanie energii jest bardzo ważnym wyzwaniem w dobie zwiększającego się wykorzystania odnawialnych, mniej stabilnych źródeł energii” – powiedział. Dodał również, że projekt ma znaczenie nie tylko technologiczne, ale i środowiskowe, dając nowe życie terenom poprzemysłowym. „Cały projekt to także sposób na nadanie nowej funkcji terenom, które przez dekady służyły wydobyciu. Teraz mogą znów służyć gospodarce, chociaż już w inny sposób” – zaznaczył.
Jak informuje uczelnia, w ramach projektu, który potrwa do czerwca 2027 roku, Politechnika Wrocławska pełni podwójną rolę – jest koordynatorem międzynarodowego konsorcjum oraz głównym ośrodkiem odpowiedzialnym za rozwój technologii RM-GES. Zespół badawczy prowadzi zaawansowane prace inżynierskie, obejmujące obliczenia, symulacje i projektowanie systemu.
Profesor Moczko zwrócił uwagę na potencjał wdrożeniowy przedsięwzięcia. „GrEnMine to nie tylko projekt badawczy, ale też potencjalny model wdrożenia nowej klasy magazynów energii w regionach, które najbardziej potrzebują technologicznego impulsu do transformacji” – podkreślił. Dodał, że inicjatywa może przyczynić się do zagospodarowania terenów poprzemysłowych, tworzenia miejsc pracy i redukcji śladu węglowego.
W skład konsorcjum, oprócz Politechniki Wrocławskiej, wchodzą m.in. Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. oraz partnerzy z Czech, Grecji i Rumunii. Oczekuje się, że projekt doprowadzi do stworzenia nie tylko działającego demonstratora technologii, ale także gotowego modelu wdrożeniowego, który będzie mógł być skalowany w innych regionach Europy.