Podczas tegorocznej konferencji Just Transition Platform (JTP) w Brukseli, polscy samorządowcy z regionów nieobjętych wsparciem z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji (FST) intensywnie zabiegali o nowe mechanizmy wsparcia. Kluczowym punktem ich wizyty było spotkanie zorganizowane przez Fundację Instrat, koncentrujące się na wykorzystaniu Funduszu Modernizacyjnego jako alternatywnego źródła finansowania dla ich transformacji energetycznej.
W dyskusji o tym, jak Fundusz Modernizacyjny może pomóc regionom "spoza FST" w przygotowaniu się do transformacji energetycznej, wzięli udział wysocy rangą urzędnicy unijni i krajowi. Wśród uczestników znaleźli się m.in. Emma Toledano-Laredo z Komisji Europejskiej (DG REGIO), Minister Jacek Karnowski z Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Barbara Rudnicka ze Stałego Przedstawicielstwa RP przy UE, a także przedstawiciele Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EIB) i gospodarz spotkania – Michał Hetmański z Fundacji Instrat.
Szczególnie liczną i aktywną grupę stanowili samorządowcy i przedstawiciele regionów, w tym: starosta lubański Zbigniew Zjawin, burmistrz Bogatyni Wojciech Dobrołowicz, burmistrz Lubania Grzegorz Wieczorek, zastępca wójta gminy Zgorzelec Paweł Tomczyk oraz Joanna Tokarczuk ze Stowarzyszenia STORIE. Samorządowcy reprezentowali subregiony, których proces transformacji, choć niekwestionowany, nie został w pełni objęty środkami z FST.
W centrum rozmów stanęły konkretne możliwości wykorzystania Funduszu Modernizacyjnego do: finansowania działań przygotowawczych (studia wykonalności, plany dekarbonizacji), rozwoju projektów infrastrukturalnych i energetycznych (np. ciepłownictwo, OZE) i wzmacniania lokalnych kompetencji i potencjału instytucjonalnego.
Jak podkreślono, wspólna praca rządu, samorządów, Komisji Europejskiej i EIB daje nadzieję na stworzenie naprawdę inkluzywnej transformacji energetycznej, która obejmie wszystkie potrzebujące regiony, niezależnie od ich dotychczasowego statusu.
Burmistrz Bogatyni, Wojciech Dobrołowicz, jeden z najbardziej zaangażowanych w poszukiwanie nowych ścieżek wsparcia, zaznaczył: "Jesteśmy w Brukseli, gdzie ponownie odbywa się Platforma Sprawiedliwej Transformacji. Po raz drugi uczestniczą w niej przedstawiciele Bogatyni. Konferencja z udziałem unijnych decydentów i ekspertów to informacje z pierwszej ręki o możliwościach finansowania i źródłach pomocy technicznej dla regionów w transformacji. To również bezcenne źródło kontaktów."
Burmistrz przypomniał, że owocem ubiegłorocznej wizyty jest obecnie realizowana, bezkosztowa dla miasta, koncepcja dekarbonizacji źródeł ciepła dla Bogatyni, finansowana przez EIB i Komisję Europejską. Podkreślił również znaczenie zamkniętego "okrągłego stołu" zorganizowanego przez Fundację Instrat: "Jesteśmy tam, gdzie mogą zapadać ważne dla nas decyzje!"
Spotkanie to stanowi ważny krok w kierunku sprawiedliwej i solidarnej transformacji. Pokazuje determinację władz lokalnych i krajowych oraz instytucji europejskich do znalezienia praktycznych rozwiązań dla regionów, które w obliczu transformacji energetycznej potrzebują wsparcia nie mniej niż te objęte FST. Fundusz Modernizacyjny jawi się jako klucz do modernizacji i zrównoważonego rozwoju dla tych "pominiętych" subregionów.
Fot. W. Dobrołowicz/Facebook.com