25 października 2026 roku podczas niedzielnej mszy w kościele pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Bogatyni wspomniano rocznicę poświęcenia świątyni. Nie zorganizowano z tej okazji osobnych uroczystości. Historia kościoła sięga średniowiecza, a jego dzieje obejmują zmiany wyznaniowe, powojenne przejęcie przez katolików i odbudowę po pożarze.
Fot. bogatynia.info.pl
W 2026 roku ostatnia niedziela października wypada właśnie 25 października. Dlatego w wielu polskich kościołach (szczególnie starszych lub odbudowanych po wojnie i pożarach) właśnie dziś obchodzi się tę uroczystość. Kościół św. Piotra i Pawła w Bogatyni należy do tej grupy świątyń.
Historia budynku kościoła św. Piotra i Pawła to w rzeczywistości zawiła historia tych ziem – Górnych Łużyc, pogranicza polsko-niemiecko-czeskiego, kolejnych zmian władzy, wojen, reformacji i powojennych przesiedleń. W murach tej świątyni zapisane są losy kolejnych wspólnot, które tu mieszkały i się modliły.
Pierwszy kościół w miejscu dzisiejszej świątyni istniał już około 1300 roku. Pierwsza źródłowo potwierdzona wzmianka o nim pochodzi z 1359 roku. Budowla ta została zniszczona w 1430 roku podczas najazdu husytów – kościół zdobyto i spalono wraz z ukrytymi w nim mieszkańcami.
Po odejściu husytów ludność i ówczesny właściciel Bogatyni wznieśli nowy kościół około 1480 roku, poświęcony św. Apostołom Piotrowi i Pawłowi. Jego wnętrze wyposażone było w ołtarz główny z 1480 roku, zawierający figurę Matki Bożej otoczoną figurami św. Piotra i Pawła, św. Barbary oraz św. Marii Magdaleny. Były również ołtarz boczny, konfesjonał, wieczna lampka i ambona.
W latach 1690–1695 przeprowadzono gruntowną przebudowę. Rozebrano niemal całą starą budowlę, pozostawiając jedynie wieżę oraz dwie ściany. W ich miejsce wzniesiono większy i szerszy kościół. Całe dotychczasowe wyposażenie przeniesiono do nowej świątyni. Ołtarz główny z figurami ustawiono w prezbiterium (w 1818 roku przesunięto go do przedsionka, a 13 września 1848 roku przeniesiono wraz z figurami do bogatyńskiego muzeum regionalnego).
Kościół przebudowywano jeszcze w 1752 roku oraz w latach 1823–1825.
Od XVI wieku aż do 1945 roku świątynia należała do społeczności ewangelickiej. Po II wojnie światowej przez kilka lat stała nieużytkowana. W 1959 roku została przejęta przez Kościół katolicki.
3 listopada 1965 roku kościół strawił pożar. Odbudowę prowadzono w latach 1966–1969 (według niektórych źródeł 1968–1970). W trakcie odbudowy zmieniono m.in. formę zwieńczenia wieży.
Obecny kościół ma plan wydłużonego czworokąta, od wschodu zamknięty trójbocznie, z kwadratową wieżą od zachodu. Na ścianach zachowały się kamienne epitafia z XVII i XVIII wieku. Z pierwotnego wyposażenia przetrwały m.in. krucyfiks oraz figura św. Antoniego z pierwszej połowy XIX wieku.
Dokładna data ponownego poświęcenia kościoła po odbudowie nie zachowała się, dlatego zgodnie z przepisami liturgicznymi rocznicę poświęcenia obchodzi się w ostatnią niedzielę października.